ว่าด้วยแนวคิดในการแปลภาษาไทย

ส่วนนี้จะกล่าวถึงแนวคิดต่างๆ ในการแปลภาษาไทย เช่น ทำไมต้องแปล แปลแล้วได้อะไร

ทำไมต้องแปลภาษาไทย

คำตอบที่ชัดเจนที่สุด ผมแนะนำว่าให้เดินไปดูคอมพิวเตอร์ของห้องธุรการที่ใกล้ที่สุด ว่า Office ที่คุณพี่หรือคุณป้าธุรการใช้ เป็นภาษาอะไรครับ

ส่วนคำตอบแบบขยายความขึ้นมาหน่อย ก็ต้องบอกว่า “ไม่ใช่ทุกคนที่เก่งภาษาอังกฤษ” อย่าเอาตัวเองเป็นที่ตั้ง

สมัยก่อนผมก็เคยคิดแบบนี้ว่า คนไทยอ่านภาษาอังกฤษออก จะแปลภาษาไทยไปทำไมให้งง แต่หลังจากผมได้ทำงานด้าน deployment ชุดออฟฟิศในหน่วยของรัฐไทยขนาดใหญ่หลายแห่ง (ในที่นี้คือ OpenOffice.org) ความเชื่อของผมก็สั่นคลอนอย่างรุนแรง เมื่อผมพบว่าผู้ใช้จำนวนมากไม่สามารถใช้งานโปรแกรมภาษาอังกฤษได้เลย

สรุปว่า การส่วนติดต่อผู้ใช้ภาษาไทยเป็นการ “สร้างโอกาสในการเข้าถึงคอมพิวเตอร์” ให้กับคนจำนวนมากขึ้น ถ้าตอบแบบวิชาการก็คือลด digital divide ทำลายกำแพงด้านภาษาลงไป (ถือเป็นการพัฒนาประเทศแบบอ้อมๆ อย่างหนึ่ง) มันคือการสร้าง “ทางเลือก” อันใหม่ขึ้นมาให้คนเลือก เมนูภาษาอังกฤษก็ไม่ได้หายไปไหน

ทำไมเมนูภาษาไทย ใช้แล้วไม่คุ้นเลย

อันนี้มีคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์ คือปกติแล้วเวลาเราอ่านเมนูภาษาอังกฤษ เราจะ “อ่าน” เพียงครั้งแรกๆ เท่านั้น พอรู้แล้วว่ามันใช้ทำอะไรได้ หลังจากนั้นเราจะใช้วิธีจำ “รูปร่าง” และ “ตำแหน่ง”​ แทนการอ่านเพื่อเอาความหมาย

ในเมื่อเราถูกฝึกให้ใช้งานเมนูภาษาอังกฤษมาตลอดชีวิตการใช้คอมพิวเตอร์ พอมาเจอเมนูภาษาไทยแค่ไม่กี่นาที มันไม่มีทางคุ้นเคยได้ในเวลารวดเร็วปานนั้น อารมณ์เดียวกับคนใช้เมาส์เปลี่ยนไปใช้ trackball หรือคนใช้วินโดวส์เปลี่ยนไปใช้แมค-ลินุกซ์

นอกจากนี้ ภาษาอังกฤษเป็นภาษาที่คำหนึ่งคำมีความหมายชัดเจน ไม่คลุมเครือ และใช้ตัวสะกดน้อย ในขณะที่ธรรมชาติของภาษาไทย ความหมายไม่แน่ชัดนัก (ตัวอย่างเช่น “ค่อนข้างมาก” กับ “มาก” ในภาษาไทย แทบไม่ต่างกัน) และมักอธิบายโดยใช้ประโยคหรือวลีที่ยาว

ปัญหาคือโปรแกรมที่เราใช้ส่วนมากฝรั่งเขียน และเว้นที่ในโปรแกรมไว้ให้เหมาะกับการใส่ภาษาอังกฤษ (หรือภาษาตระกูลตะวันตก) ดังนั้นคนแปลไทยจึงไม่มีทางเลือกอื่น นอกจากเลือกคำที่ดีที่สุดที่สั้นกระชับพอจะใส่ลงไปในเนื้อที่ขนาดเท่ากับของฝรั่งได้

นอกจาก Firefox แล้ว มีอะไรบ้างที่แปลไทย

• Windows Starter Edition
• Microsoft Office
• OpenOffice.org ชุดออฟฟิศ
• Winamp โปรแกรมฟังเพลงยอดนิยม
• VLC โปรแกรมดูหนังยอดนิยม
• Nero โปรแกรมเขียนซีดียอดนิยม
• ไดรเวอร์หลายตัว เช่น ของ Nvidia
• Filezilla โปรแกรม FTP ใช้งานได้หลายระบบปฏิบัติการ
• Cyberduck โปรแกรม FTP บนแมคอินทอช
• GNOME และ KDE สำหรับลินุกซ์ ซึ่งมีโปรแกรมย่อยในชุดจำนวนมาก
• Chrome

สรุป

• แปลภาษาไทยเพื่อเปิดโอกาสการเข้าถึงคอมพิวเตอร์ให้มากขึ้น ไม่มีอะไรเสียหาย
• ภาษาอังกฤษยังมีให้เลือกใช้เสมอ ไม่หายไปไหน
• การแปลซอฟต์แวร์โอเพนซอร์ส ไม่ว่าจะเป็นโปรแกรมอะไร เป็นงานอาสาสมัคร ไม่มีใครมีหน้าที่มาตอบปัญหาหรือแก้ปัญหาโดยตรง
• ความเห็นในเรื่องการแปล ทุกคนสามารถเสนอได้ โอเพนซอร์สเปิดกว้างเสมอ
• แต่การเสนอ ควรใช้ช่องทางที่เตรียมไว้ให้แล้ว
• ถ้าคิดว่าแปลไม่ดี ควรเสนอคำที่ดีกว่าด้วย ไม่ใช่ติอย่างเดียว
• งานแปลภาษาไทยยังขาดคนอีกมาก ขอเชิญทุกท่านเข้ามาช่วยกันแปล วิธีเริ่มต้นง่ายๆ คือสมัครเมลลิ่งลิสต์เข้ามาก่อน และอ่านบทความชุด “ระดมพลนักแปล” ดังนี้
  • ระดมพลนักแปล: ตอนที่ 1
  • ระดมพลนักแปล: ตอนที่ 2 (GNOME)
  • ระดมพลนักแปล: ตอนที่ 3 (KDE)
  • ระดมพลนักแปล: ตอนที่ 4 (Debian)
  • ระดมพลนักแปล: ตอนที่ 5 (Ubuntu)

ติดตามรายละเอียดถี่ยิ๊บได้ที่ >>> http://www.blognone.com/node/9086 ครับ

ที่มาของข้อมูล Blognone ที่นี่ที่เดียวครับ(เด็ดมากๆ คอนเฟิร์มเลย)

ผมว่าการแปลภาษาไทยไม่ใช้เรื่องแปลกหรอกน่ะครับ แต่ผมคิดว่ามันคือความสะดวกสำหรับคนไม่เคยใช้มาก่อนจะได้รู้ว่าไอ้ตัวนี้คืออะไร มันทำอย่างไร แล้วมันจะนำไปสู่อะไร ถึงจะใช้ภาษาอังกฤษมามากสำหรับกระบวนการอ่านผมว่าต้องมีการแปลภาษาอังกฤษที่เราอ่านมาบ้างแหละ(ผมยังต้องอ่านและแปลเลย…)